Dư nợ BĐS 4,5 triệu tỷ: Đề xuất thu phí nhà đất thứ hai

Tín dụng bất động sản tăng mạnh, gây áp lực lên nền kinh tế

Tại phiên thảo luận Quốc hội ngày 21/4, nhiều đại biểu đã bày tỏ lo ngại về việc dòng vốn tín dụng đang tập trung quá lớn vào lĩnh vực bất động sản, đặc biệt là phân khúc đầu cơ. Theo số liệu được nêu, dư nợ tín dụng bất động sản đã tăng tới 132% trong vòng 4 năm và dự kiến đạt khoảng 4,5 triệu tỷ đồng vào năm 2025.

Tốc độ tăng trưởng này cao gấp nhiều lần so với lĩnh vực sản xuất, trong đó riêng giai đoạn 2024–2025, tín dụng bất động sản tăng tới 37,6%, trong khi công nghiệp chỉ tăng khoảng 9,4%. Điều này cho thấy dòng vốn đang có xu hướng “chảy” vào tài sản thay vì các lĩnh vực tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế.

Giá nhà vượt xa thu nhập người dân

Một trong những hệ quả rõ rệt của dòng vốn đầu cơ là giá bất động sản tăng mạnh, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM. Theo đánh giá của đại biểu Quốc hội, giá nhà hiện đã lên tới 25–30 lần thu nhập bình quân năm của người dân, cao hơn rất nhiều so với mức phổ biến quốc tế chỉ khoảng 3–5 lần.

Với mặt bằng giá này, người trẻ gần như không có cơ hội tiếp cận nhà ở nếu không có hỗ trợ tài chính lớn, dẫn đến những lo ngại về tính công bằng và khả năng an cư lâu dài.

Đề xuất thu phí nhà đất thứ hai để hạn chế đầu cơ

Trước thực trạng trên, đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) đã đề xuất áp dụng cơ chế thu phí lũy tiến đối với bất động sản thứ hai trở lên, đặc biệt là các tài sản không đưa vào sử dụng hoặc các dự án chậm triển khai quá 24 tháng.

Theo đề xuất, nguồn thu từ chính sách này có thể được sử dụng để phát triển nhà ở xã hội và cải tạo chung cư cũ, góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở thực của người dân.

Giải pháp này được xem là một công cụ thị trường nhằm hạn chế đầu cơ, đồng thời điều tiết lại dòng vốn trong nền kinh tế.

Cần đa dạng hóa kênh huy động vốn

Bên cạnh việc kiểm soát tín dụng bất động sản, các đại biểu cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc phát triển thị trường vốn nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng. Hiện nay, tỷ lệ dư nợ tín dụng trên GDP của Việt Nam đã ở mức khoảng 140%, tiềm ẩn nhiều rủi ro về nợ xấu.

Các giải pháp được đề xuất bao gồm phát triển thị trường trái phiếu, nâng cao tính minh bạch, thúc đẩy nhà đầu tư tổ chức và ứng dụng công nghệ trong phân tích thị trường. Đồng thời, cần khuyến khích phát hành trái phiếu chính quyền địa phương để đầu tư vào hạ tầng và các lĩnh vực chiến lược như công nghệ, năng lượng sạch.

Tác động đến thị trường bất động sản

Nếu các chính sách kiểm soát tín dụng và thu phí tài sản được triển khai, thị trường bất động sản có thể bước vào giai đoạn điều chỉnh, đặc biệt ở phân khúc đầu cơ. Điều này sẽ giúp giảm áp lực tăng giá, đồng thời tạo điều kiện để dòng vốn quay trở lại các lĩnh vực sản xuất và phát triển bền vững.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, thị trường có thể đối mặt với sự thận trọng hơn từ phía nhà đầu tư, đặc biệt là những người sử dụng đòn bẩy tài chính.

Kết luận

Việc dư nợ bất động sản tăng mạnh đang đặt ra nhiều thách thức cho nền kinh tế và thị trường nhà ở. Các đề xuất như thu phí nhà đất thứ hai và đa dạng hóa kênh vốn cho thấy xu hướng điều tiết thị trường theo hướng bền vững, trong đó ưu tiên nhu cầu thực và hạn chế đầu cơ là yếu tố cốt lõi.