Đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn chính thức bị loại khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi

Bộ Xây dựng loại bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn khỏi dự thảo

Đề xuất quy định “sở hữu chung cư có thời hạn” đã chính thức được Bộ Xây dựng đưa ra khỏi nội dung của dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi sau quá trình tiếp thu ý kiến từ các cơ quan, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân. Thông tin này được Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) xác nhận và nhận được sự đồng tình từ đông đảo cư dân đang sở hữu căn hộ trên cả nước.

Việc loại bỏ quy định này giúp giảm bớt những băn khoăn về quyền sở hữu căn hộ, đồng thời tạo tâm lý ổn định hơn cho thị trường bất động sản trong bối cảnh nhiều người vẫn ưu tiên lựa chọn chung cư để an cư.

Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi vẫn quy định về thời hạn sử dụng công trình

Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi hiện nay gồm 13 chương, 149 điều, giảm 49 điều so với luật hiện hành nhằm tinh gọn và phù hợp hơn với yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Đáng chú ý, dự thảo vẫn giữ quy định về thời hạn sử dụng nhà chung cư, nhưng không đồng nghĩa với việc giới hạn thời hạn sở hữu căn hộ.

Theo dự thảo:

• Thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định dựa trên hồ sơ thiết kế và kết quả kiểm định chất lượng công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng.
• Thời hạn này được tính từ thời điểm công trình được nghiệm thu và đưa vào sử dụng.
  Khi công trình hết niên hạn thiết kế hoặc có dấu hiệu xuống cấp, mất an toàn, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo kiểm định chất lượng.
• Sau khi kiểm định, cơ quan có thẩm quyền sẽ công bố kết quả và quyết định phương án xử lý theo quy định pháp luật.
• Chính phủ sẽ quy định chi tiết trách nhiệm kiểm định và đánh giá chất lượng nhà chung cư.

Như vậy, nội dung của dự thảo tập trung vào việc bảo đảm an toàn sử dụng công trình, thay vì giới hạn quyền sở hữu của người dân.

Vì sao đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn từng gây nhiều tranh luận?

Trong các phiên bản dự thảo trước đây, Bộ Xây dựng từng đề xuất quy định quyền sở hữu căn hộ sẽ chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc thuộc trường hợp buộc phải phá dỡ theo quy định của pháp luật.

Theo phương án này:

Quyền sở hữu căn hộ được xác lập khi Nhà nước công nhận quyền sở hữu.
Khi chung cư hết niên hạn hoặc không còn bảo đảm an toàn, cơ quan có thẩm quyền sẽ tổ chức kiểm định.
Nếu công trình không còn đủ điều kiện sử dụng, chủ sở hữu phải thực hiện việc phá dỡ và xây dựng lại theo quy định.

Đối với trường hợp cải tạo, xây dựng lại chung cư, nếu các chủ sở hữu thống nhất góp vốn thì sẽ tiếp tục sử dụng phần diện tích đất hiện có theo tỷ lệ sở hữu.

Ngược lại, nếu không tham gia xây dựng lại, Nhà nước có thể lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án mới và chủ sở hữu sẽ được bồi thường theo quy định của pháp luật về đất đai.

Đối với những khu đất không còn quy hoạch xây dựng chung cư, người sở hữu căn hộ cũng được xem xét bồi thường quyền sử dụng đất theo quy định hiện hành.

Người dân từng lo ngại khi xuất hiện đề xuất

Ngay khi thông tin về sở hữu chung cư có thời hạn được đưa ra lấy ý kiến, nhiều cư dân tại TP. Hồ Chí Minh cũng như các địa phương khác bày tỏ sự lo lắng.

Nhiều người cho rằng nếu quyền sở hữu căn hộ bị giới hạn theo tuổi thọ công trình sẽ ảnh hưởng đến giá trị tài sản, khả năng chuyển nhượng cũng như kế hoạch tích lũy lâu dài của các gia đình.

Không ít người mua chung cư lần đầu cũng băn khoăn về việc liệu căn hộ có còn được xem là tài sản ổn định để truyền lại cho thế hệ sau hay không.

HoREA kiến nghị không quy định sở hữu chung cư có thời hạn

Trước những tranh luận này, Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA) đã nhiều lần kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành xem xét điều chỉnh quy định.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, việc gắn thời hạn sở hữu căn hộ với tuổi thọ công trình có thể làm phát sinh tâm lý bất an đối với người dân, đồng thời chưa bảo đảm tính thống nhất giữa Luật Nhà ở và Luật Đất đai.

Hiệp hội đề xuất tiếp tục duy trì nguyên tắc quyền sở hữu căn hộ không xác định thời hạn, gắn với quyền sử dụng đất ở ổn định lâu dài theo Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024.

Bên cạnh đó, HoREA cũng cho rằng cơ chế sở hữu nhà ở có thời hạn chỉ nên áp dụng trong trường hợp các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng hoặc đối với các dự án được xây dựng trên quỹ đất có thời hạn, thay vì áp dụng cho toàn bộ nhà chung cư.

Bộ Xây dựng tiếp thu ý kiến và tiếp tục hoàn thiện dự thảo

Sau quá trình tổng hợp ý kiến từ các tổ chức, chuyên gia và người dân, Bộ Xây dựng đã quyết định đưa nội dung quy định về sở hữu chung cư có thời hạn ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Hiện dự thảo vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu, chỉnh lý và hoàn thiện trước khi trình cơ quan có thẩm quyền xem xét theo đúng quy trình xây dựng pháp luật.

Động thái này được đánh giá là góp phần ổn định tâm lý người dân, hạn chế những tác động không cần thiết đến thị trường căn hộ, đồng thời vẫn bảo đảm mục tiêu quản lý chất lượng, an toàn và cải tạo các công trình chung cư khi hết niên hạn sử dụng.