Những trường hợp không được cấp sổ đỏ theo Luật Đất đai 2024 từ năm 2025 người dân cần đặc biệt lưu ý

Từ năm 2025, nhiều quy định mới trong Luật Đất đai 2024 chính thức được áp dụng, trong đó có các quy định liên quan đến việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (thường gọi là sổ đỏ). Một trong những điểm đáng chú ý là pháp luật đã quy định rõ nhiều trường hợp không đủ điều kiện để được cấp sổ đỏ, nhằm siết chặt công tác quản lý đất đai, hạn chế tranh chấp và ngăn ngừa vi phạm.

Những loại đất không thuộc diện được cấp sổ đỏ

Theo quy định mới, một số loại đất sẽ không được xem xét cấp Giấy chứng nhận, bao gồm:

Đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích

Đây là quỹ đất phục vụ lợi ích chung của địa phương, do Nhà nước quản lý và không thuộc quyền sở hữu riêng của cá nhân hoặc hộ gia đình. Vì vậy, loại đất này không thuộc diện được cấp sổ đỏ.

Đất được Nhà nước giao để quản lý

Các tổ chức hoặc đơn vị được Nhà nước giao đất để quản lý, bảo vệ hoặc phục vụ mục đích công cộng cũng không thuộc đối tượng được cấp giấy chứng nhận, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định pháp luật.

Người thuê hoặc thuê lại đất

Các trường hợp thuê đất, thuê lại đất từ người sử dụng đất khác thông thường sẽ không được cấp sổ đỏ. Ngoại lệ có thể áp dụng đối với một số dự án đầu tư hạ tầng hoặc trường hợp pháp luật có quy định riêng.

Các trường hợp đất có vướng mắc pháp lý

Ngoài yếu tố nguồn gốc đất, nhiều trường hợp bị từ chối cấp sổ đỏ do đang tồn tại các vấn đề pháp lý.

Đất đã có quyết định thu hồi

Nếu thửa đất đã có quyết định thu hồi từ cơ quan có thẩm quyền thì không đủ điều kiện cấp sổ đỏ.

Tuy nhiên, nếu sau một thời gian dài cơ quan nhà nước chưa thực hiện việc thu hồi theo quy định, người sử dụng đất có thể được xem xét lại quyền lợi theo từng trường hợp cụ thể.

Đất đang có tranh chấp

Những thửa đất đang phát sinh tranh chấp về quyền sử dụng đất, ranh giới, quyền thừa kế hoặc các quyền lợi liên quan sẽ chưa được cấp giấy chứng nhận cho đến khi tranh chấp được giải quyết hợp pháp.

Đất bị kê biên hoặc bị áp dụng biện pháp khẩn cấp

Các trường hợp tài sản đất đang bị:

• Kê biên để thi hành án
• Bị phong tỏa theo quyết định của Tòa án
• Bị áp dụng biện pháp ngăn chặn theo quy định tố tụng

đều không đủ điều kiện cấp sổ đỏ.

Công trình xây dựng trái phép cũng không được công nhận

Luật Đất đai 2024 cũng siết chặt việc công nhận quyền sở hữu đối với tài sản gắn liền với đất.

Các trường hợp sau có thể bị từ chối cấp giấy chứng nhận:

• Nhà, công trình xây dựng trên đất không đủ điều kiện pháp lý
• Công trình xây dựng sau khi đã có thông báo cấm xây dựng
• Công trình xây lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình công cộng
• Công trình không phù hợp quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt

Ngoài ra, các công trình tạm như nhà tranh, tre, nứa, lá hoặc công trình phụ trợ mang tính tạm thời cũng không thuộc diện được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu.

Người dân cần kiểm tra pháp lý trước khi mua bán nhà đất

Các quy định mới cho thấy việc kiểm tra pháp lý trước khi giao dịch bất động sản ngày càng quan trọng. Người dân nên:

• Kiểm tra quy hoạch tại cơ quan địa phương
• Xác minh nguồn gốc sử dụng đất
• Kiểm tra tình trạng tranh chấp, kê biên, thế chấp
• Xác minh giấy phép xây dựng đối với nhà ở hình thành trên đất

Việc chủ động rà soát pháp lý sẽ giúp hạn chế rủi ro mất tiền, tranh chấp kéo dài hoặc mua phải tài sản không đủ điều kiện cấp sổ đỏ.