Doanh nghiệp kiến nghị cho huy động vốn sớm với dự án trúng đấu giá

Trong bối cảnh thị trường bất động sản vẫn đang trong quá trình phục hồi, nhiều doanh nghiệp cho rằng các quy định hiện hành về huy động vốn chưa theo kịp thực tiễn triển khai dự án, đặc biệt đối với các dự án nhà ở trúng đấu giá quyền sử dụng đất hoặc trúng thầu dự án có sử dụng đất. Trước thực trạng này, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã có văn bản góp ý đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định trong lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản, trong đó đề xuất cho phép chủ đầu tư được huy động vốn sớm hơn nhằm giảm áp lực tài chính và tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai dự án.

Theo HoREA, việc sửa đổi Nghị định 95/2024 cần được thực hiện đồng bộ với Luật Nhà ở 2023, Luật Đất đai 2024 và các văn bản pháp luật liên quan. Mục tiêu không chỉ là bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người dân mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững trong dài hạn.

Một nội dung trọng tâm được HoREA đặc biệt nhấn mạnh là điều chỉnh quy định về điều kiện huy động vốn của chủ đầu tư dự án nhà ở. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp chỉ được huy động vốn khi đã có quyết định giao đất hoặc có quyền sử dụng đất hợp pháp. Tuy nhiên, đối với các dự án trúng đấu giá hoặc trúng thầu, quá trình hoàn tất bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư có thể kéo dài tới 36 tháng trước khi được chính thức giao đất.

Trong khoảng thời gian chờ đợi này, nhà đầu tư vẫn phải ứng trước một lượng vốn rất lớn để thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước cũng như chi phí giải phóng mặt bằng. Việc không được huy động vốn hợp pháp trong giai đoạn này khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng áp lực tài chính nặng nề, làm chậm tiến độ triển khai dự án, kéo theo nguy cơ sụt giảm nguồn cung nhà ở ra thị trường.

Từ thực tế đó, HoREA đề xuất hoàn thiện “phương án 1” trong dự thảo Nghị định theo hướng cho phép nhà đầu tư được huy động vốn sớm hơn. Cụ thể, doanh nghiệp có thể thực hiện huy động vốn thông qua hình thức góp vốn, hợp tác đầu tư, liên doanh, liên kết ngay sau khi có quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá hoặc trúng thầu dự án. Việc huy động vốn này phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản, nhằm bảo đảm tính minh bạch và quyền lợi của các bên tham gia.

Tuy nhiên, HoREA cũng nhấn mạnh rằng việc nới điều kiện huy động vốn không đồng nghĩa với việc cho phép bán nhà ở khi dự án chưa đủ điều kiện. Theo đề xuất, hoạt động bán nhà ở hình thành trong tương lai vẫn chỉ được thực hiện khi dự án đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật, nhằm bảo vệ quyền lợi của người mua nhà và hạn chế rủi ro phát sinh.

Bên cạnh vấn đề huy động vốn, HoREA còn kiến nghị làm rõ hơn điều kiện vay vốn tín dụng đối với các dự án nhà ở. Theo đó, các dự án đã xác định được chủ đầu tư hợp pháp cần được tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn tín dụng, trên cơ sở tuân thủ các quy định về an toàn của hệ thống ngân hàng. Điều này được kỳ vọng sẽ góp phần khơi thông dòng vốn cho thị trường, nhất là trong giai đoạn nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn về tài chính.

Ngoài ra, hiệp hội cũng đề xuất cho phép chủ đầu tư bổ sung thủ tục bán nhà cho người nước ngoài tại thời điểm dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai, thay vì phải điều chỉnh lại toàn bộ quyết định chủ trương đầu tư như hiện nay. Theo HoREA, đề xuất này sẽ giúp rút ngắn thủ tục hành chính, tăng tính linh hoạt cho doanh nghiệp và phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của thị trường.

Các kiến nghị của HoREA được đánh giá là phản ánh đúng những vướng mắc mà doanh nghiệp bất động sản đang gặp phải trong quá trình triển khai dự án trúng đấu giá, trúng thầu. Nếu được xem xét, điều chỉnh phù hợp, các đề xuất này không chỉ giúp giảm áp lực tài chính cho chủ đầu tư mà còn góp phần đẩy nhanh tiến độ dự án, bổ sung nguồn cung nhà ở và hỗ trợ thị trường bất động sản phục hồi bền vững trong thời gian tới.