Lợi ích kép từ mô hình trồng nấm rơm ở xã Vĩnh Bình, Đồng Tháp

Tình trạng đốt rơm rạ sau mỗi vụ thu hoạch lúa từ lâu đã trở thành vấn đề nhức nhối tại nhiều địa phương. Khói bụi bao phủ cánh đồng, phát thải khí nhà kính gia tăng, hệ sinh vật có ích bị tiêu diệt, trong khi nguồn phụ phẩm nông nghiệp giàu dinh dưỡng lại bị lãng phí. Trước thực trạng đó, nhiều nông dân xã Vĩnh Bình, tỉnh Đồng Tháp đã lựa chọn hướng đi bền vững hơn: tận dụng rơm rạ để trồng nấm rơm.

Mô hình này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn mang lại nguồn thu nhập ổn định, mở ra sinh kế hiệu quả cho người dân địa phương.

Giải pháp giảm đốt rơm rạ, bảo vệ môi trường

Theo ngành chuyên môn, việc đốt rơm rạ trên đồng ruộng tạo ra lượng lớn khí CO₂ và các chất ô nhiễm khác, góp phần làm gia tăng hiệu ứng nhà kính và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí. Lửa đốt còn tiêu diệt nhiều vi sinh vật, thiên địch có lợi cho đất và cây trồng, đồng thời làm thất thoát nguồn hữu cơ quý giá.

Trong bối cảnh đó, thu gom rơm rạ để phục vụ sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, đặc biệt là trồng nấm rơm, được xem là giải pháp thiết thực. Thay vì bị đốt bỏ, rơm rạ trở thành nguyên liệu chính để tạo ra nông sản có giá trị kinh tế cao. Sau khi kết thúc vụ nấm, lượng rơm đã qua xử lý tiếp tục được sử dụng làm phân hữu cơ, góp phần cải tạo đất và giảm chi phí phân bón.

Thu nhập ổn định, quay vòng vốn nhanh

Những năm gần đây, trồng nấm rơm trở thành nghề quen thuộc với nhiều hộ nông dân tại Vĩnh Bình. Ưu điểm của mô hình này là chi phí đầu tư không quá cao, kỹ thuật tương đối đơn giản, thời gian sản xuất ngắn và đầu ra khá ổn định.

Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, thời gian từ khi ủ rơm đến lúc thu hoạch chỉ khoảng 10 – 12 ngày. Nấm cho thu hoạch liên tục trong 4 – 5 ngày là kết thúc một vụ. Nhờ đó, người trồng có thể quay vòng vốn nhanh, giảm áp lực đầu tư dài hạn.

Với khoảng 1 công đất và sử dụng trên 1.000 cuộn rơm, sản lượng có thể đạt hơn 1 tấn nấm/vụ. Giá bán nấm rơm dao động từ 55.000 – 65.000 đồng/kg vào ngày thường, cao điểm lễ, rằm có thể đạt 65.000 – 70.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận có thể trên 20 triệu đồng mỗi công đất.

Ngoài thu nhập từ nấm tươi, người dân còn bán phần rơm đã qua trồng nấm làm phân hữu cơ, tăng thêm lợi nhuận. Đây chính là “lợi ích kép” mà mô hình mang lại.

Linh hoạt trong sản xuất, phù hợp nông thôn

Nghề trồng nấm rơm phù hợp với điều kiện lao động nông thôn vì không đòi hỏi kỹ thuật quá phức tạp. Việc chăm sóc chủ yếu là theo dõi nhiệt độ và độ ẩm. Nấm có thể thu hoạch vào nhiều thời điểm trong ngày, từ sáng sớm đến chiều tối, thuận tiện cho việc cung ứng cho thương lái.

Tuy nhiên, mô hình trồng ngoài trời cũng đối mặt thách thức từ thời tiết thất thường. Nắng nóng kéo dài hoặc mưa trái mùa có thể ảnh hưởng đến năng suất. Để khắc phục, nhiều hộ đã đầu tư lưới che, thay đổi vị trí trồng qua từng vụ nhằm hạn chế nấm bệnh và ổn định sản lượng.

Hướng tới sản xuất bền vững

Diện tích trồng nấm rơm tại xã Vĩnh Bình đang có xu hướng tăng qua từng năm. Chính quyền địa phương khuyến khích người dân chuyển dần sang trồng nấm trong nhà để chủ động kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, tiết kiệm diện tích và giảm phụ thuộc vào thời tiết.

Từ những cuộn rơm tưởng chừng bỏ đi sau mùa gặt, nông dân Vĩnh Bình đã tạo ra nguồn thu nhập ổn định và góp phần bảo vệ môi trường. Mô hình trồng nấm rơm không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trước mắt mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp tuần hoàn, bền vững cho địa phương trong tương lai.