Nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá phù hợp: Khác nhau ở điểm nào?

Trong bối cảnh giá nhà tại nhiều đô thị tăng nhanh hơn thu nhập của người dân, cơ hội sở hữu nhà ở ngày càng thu hẹp. Trước thực tế này, Chính phủ đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, nhằm bổ sung nguồn cung nhà ở vừa túi tiền cho người thu nhập trung bình.

Phân khúc này được xem là “cầu nối” giữa nhà ở xã hội và nhà ở thương mại thông thường, giúp đa dạng hóa sản phẩm nhà ở trên thị trường. Tuy nhiên, hai loại hình này vẫn có nhiều điểm khác biệt quan trọng.

Nhà ở xã hội là gì?

Nhà ở xã hội là loại hình nhà ở được Nhà nước hỗ trợ nhằm phục vụ các nhóm đối tượng có thu nhập thấp hoặc thuộc diện chính sách.

Đối tượng được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội thường bao gồm:

Người thu nhập thấp tại đô thị

Công nhân khu công nghiệp

Cán bộ, công chức, viên chức chưa có nhà ở

Người có công với cách mạng

Một số đối tượng chính sách theo quy định của pháp luật

Nhà ở xã hội được hưởng nhiều chính sách ưu đãi như:

Ưu đãi về quỹ đất và thuế

Vay vốn ưu đãi với lãi suất thấp

Giá bán thấp hơn so với nhà ở thương mại

Tuy nhiên, người mua phải đáp ứng điều kiện về thu nhập, tình trạng nhà ở và hộ khẩu. Ngoài ra, việc chuyển nhượng nhà ở xã hội cũng bị hạn chế trong một khoảng thời gian nhất định.

Nhà ở thương mại giá phù hợp là gì?

Nhà ở thương mại giá phù hợp là mô hình mới đang được đề xuất nhằm bổ sung phân khúc trung gian giữa nhà ở xã hội và nhà ở thương mại.

Loại hình này hướng đến người có thu nhập trung bình, những người không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội nhưng cũng khó tiếp cận nhà ở thương mại giá cao.

Theo dự thảo chính sách, nhà ở thương mại giá phù hợp có một số đặc điểm chính:

Giá bán được tính đúng, đủ chi phí cộng lợi nhuận định mức

Chủ đầu tư được hưởng lợi nhuận tối đa 15% tổng vốn

Người mua chỉ được sở hữu một căn

Không được chuyển nhượng trong tối thiểu 5 năm

Bên cạnh đó, Nhà nước có thể áp dụng một số cơ chế đặc thù như giao đất cho chủ đầu tư không qua đấu giá, hỗ trợ tín dụng hoặc quy hoạch riêng cho phân khúc này.

Điểm khác nhau giữa hai loại hình nhà ở

Dù đều hướng đến mục tiêu cung cấp nhà ở với giá phù hợp, nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá phù hợp vẫn có nhiều khác biệt.

Về đối tượng mua

Nhà ở xã hội: dành cho người thu nhập thấp hoặc đối tượng chính sách

Nhà ở thương mại giá phù hợp: hướng đến nhóm thu nhập trung bình

Về chính sách ưu đãi

Nhà ở xã hội: được hưởng nhiều ưu đãi từ Nhà nước

Nhà ở thương mại giá phù hợp: ưu đãi chủ yếu dành cho chủ đầu tư để giảm giá thành

Về điều kiện mua

Nhà ở xã hội: phải đáp ứng nhiều điều kiện về thu nhập và tình trạng nhà ở

Nhà ở thương mại giá phù hợp: điều kiện linh hoạt hơn

Về cơ chế thị trường

Nhà ở xã hội: chịu sự quản lý chặt chẽ về giá và đối tượng

Nhà ở thương mại giá phù hợp: vẫn mang tính thị trường nhưng có kiểm soát

Cần thiết nhưng phải thiết kế chính sách rõ ràng

Theo các chuyên gia pháp lý, mô hình nhà ở thương mại giá phù hợp mang tính “lai” giữa nhà ở xã hội và nhà ở thương mại. Nếu không thiết kế chính sách rõ ràng, phân khúc này có thể tạo ra sự chồng lấn giữa các cơ chế hiện hành.

Do đó, nhiều ý kiến cho rằng bên cạnh việc thử nghiệm mô hình mới, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và tăng hiệu quả thực thi chính sách nhà ở hiện nay.

Trong dài hạn, việc phát triển đa dạng phân khúc nhà ở – từ nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá phù hợp đến nhà ở thương mại – sẽ giúp thị trường bất động sản vận hành ổn định, đồng thời tạo thêm cơ hội sở hữu nhà cho người dân tại các đô thị lớn.